Νυχτερινά απάνεμα λιμάνια για ναυαγούς του ραδιοφώνου (by Δημήτρης Κανελλόπουλος*)

Η σκηνή είναι χαρακτηριστική στο «Radio Days», την ταινία του Woody Allen που βγήκε στις αίθουσες το 1987. Και είναι από τις αγαπημένες μου (κατανοητό το γιατί). Οι ληστές, όχι μόνο έχουν να λένε για μία εξαιρετικά δημοφιλή ραδιοφωνική εκπομπή την ώρα που «μπουκάρουν» στο ξένο σπίτι, αλλά συμμετέχουν και σε ραδιοφωνικό διαγωνισμό. Το συγκεκριμένο φιλμ του Woody Allen με τους Mia Farrow, Dianne Wiest και Mike Starr τοποθετεί στο επίκεντρο της πλοκής του το ραδιόφωνο. Το παλιό, κλασικό και παραδοσιακό αμερικάνικο ραδιόφωνο, αλλοτινών δεκαετιών. Μπορούμε να το συγκρίνουμε (σε σχέση με τα δικά μας) με τα κυριακάτικα ραδιοφωνικά πρωινά της δεκαετίας του ‘60 και του ‘70. Τότε που η Κυριακή ήταν συνδεδεμένη με τα ραδιοφωνικά προγράμματα, τότε που η Μαρία Ρεζάν λόγου χάριν έκανε θραύση. Τότε που δεν μπορούσες να φανταστείς Κυριακές-απογεύματα χωρίς μεταδόσεις αγώνων από το ραδιόφωνο: «Τις πιο ωραίες Κυριακές / με λεμονάδες σπιτικές / τις είχαμε δροσίσει / με το Δομάζο αρχηγό / και το Σιδέρη κυνηγό / γιατ’ ήσουν Ένωση και εγώ / με χωρισμό σ’ είχα φοβίσει».

Την ίδια χρονιά, το 1987, βγήκε και ένα άλλο φιλμ «ραδιοφωνικής υφής». Το «Good Morning, Vietnam» του Barry Levinson με τον Robin Williams αλλά και τον Forest Whitaker σε έναν δεύτερο ρόλο. Αν είσαι ραδιοφωνικός παραγωγός και βλέπεις την ταινία, νιώθεις υπερήφανος. Είναι άκρως γοητευτικό να διαθέτεις τόσο «ενεργό» αλλά και πιστό ακροατήριο. Κι επειδή μιλάμε για πρωινή εκπομπή, μπορούμε να τη συνδυάσουμε στα καθ’ ημάς με αυτή του Γιώργου Τράγκα. Ο Robin Williams σε φάση Τράγκα ή και το αντίθετο; Χα! Θεμελειώδης τους διαφορά το συναίσθημα, το πρόγραμμα του Τράγκα δεν θα μπορούσε να στηρίζεται στο συναίσθημα. Διαφορετική είναι η κινητήρια δύναμή του. Αμιγώς πολιτική. Κάποιοι ωστόσο θεωρούν τη στάση του προσχηματική και το καύσιμο της έμπνευσής του, νοθευμένο. Ίσως, δεν ξέρω. Ωστόσο μιλάμε για original radio show χωρίς να (χρειάζεται πάντα να) εξερευνούμε σχολαστικά τα συστατικά του. Με τον Robin Williams βέβαια ταυτίζεσαι εύκολα αν είσαι ραδιοφωνικός παραγωγός (είναι και λίγο «μελό» η φάση), με τον Γιώργο Τράγκα μοιάζει κάπως αδύνατον να συμβεί κάτι τέτοιο.

Αλλαγή ώρας, αλλαγή πλεύσης, αλλαγή ακροατηρίου. Και νέο φιλμ, τρίτο στη σειρά. Μεταμεσονύκτιο «ραδιόφωνο λόγου», το περίφημο «talk radio» (στην Ελλάδα δεν ευδοκιμεί και πολύ το είδος). Το «Pump Up the Volume» (1990) του Allan Moyle με τον Christian Slater στον πρωταγωνιστικό ρόλο, έναν τύπο που σαρώνει στα μικρόφωνα. Αυτό το είδος του ραδιοφώνου είναι πολύ διαδεδομένο σε ορισμένες πολιτείες της Αμερικής. Αποτελεί νυχτερινή παρέα για τους ακροατές, συντροφιά, είναι το αντίδοτο στη «μοναξιά» – αν και δεν χρειάζεται να είσαι μοναχικός για να συντονιστείς. Μπορεί να είσαι ισορροπημένος, να έχεις μία ήρεμη (οικογενειακή;) ζωή και να τη «βρίσκεις» το βράδυ ακούγοντας απόψεις και ατέρμονες συζητήσεις στα ερτζιανά. Στην Ελλάδα, εξαιρώντας τα αθλητικά ραδιόφωνα με τους «κάφρους» ακροατές των γηπέδων που βγαίνουν on air παίζοντάς το προπονητές της εξέδρας, δύο είναι οι βασιλιάδες του είδους. Ο Κωνσταντίνος Λαβίθης στον «Σκάι 100.3» και ο Μάνος Τσιλιμίδης στον «Real 97.8». Απάνεμα νυχτερινά λιμάνια για τους «ναυαγούς» του ραδιοφώνου.

1. Radio Days

2. Good Morning, Vietnam

3. Pump Up the Volume

* ο Δημήτρης Κανελλόπουλος είναι editor στο e-tetradio.gr

Advertisements